Ana içeriğe atla

Sarı, Beyaz ve Rose Altın Arasındaki Farklar Nelerdir?

Sarı, beyaz ve rose altın arasındaki fark saflık değil, alaşımdır. Üçü de aynı oranda saf altın içerebilir; 14 ayar bir sarı altın da, 14 ayar bir beyaz altın da, 14 ayar bir rose altın da binde 585 oranında saf altından oluşur. Renk farkını yaratan, kalan binde 415'lik bölümde hangi metallerin kullanıldığıdır. Sarı altında gümüş ve bakır dengeli oranda bulunur, rose altında bakır oranı belirgin biçimde yükselir, beyaz altında ise altının sarı tonunu bastırmak için paladyum ya da nikel kullanılır ve yüzey ayrıca rodyumla kaplanır. Bu tek fark, üç altının rengini olduğu kadar dayanıklılığını, bakım ihtiyacını ve fiyatını da belirler.

Altın Rengi Neye Göre Değişir?

Saf altın doğal olarak sarıdır ve bu renk değiştirilemez. Ancak saf altın takı üretimi için fazla yumuşaktır; Mohs skalasında yaklaşık 2,5 sertliktedir ve tırnakla çizilebilir. Bu nedenle takıda her zaman alaşım kullanılır.

Alaşıma katılan metaller iki iş yapar: altını sertleştirir ve rengini değiştirir. Kullanılan metallerin renk üzerindeki etkisi şöyledir:

Katkı metali

Renge etkisi

Ek özelliği

Bakır

Kırmızı ve pembe tona çeker

Sertliği artırır, klora duyarlıdır

Gümüş

Rengi açar, yeşilimsi tona çeker

Yumuşaklığı korur

Paladyum

Sarı tonu bastırır, gri beyaz verir

Alerji riski düşüktür, maliyetlidir

Nikel

Sarı tonu güçlü biçimde bastırır

Sertleştirir, alerji riski taşır

Çinko

Rengi nötrler

Döküm akışkanlığını artırır

Bu tabloya göre altın rengi, katkı metallerinin oranıyla ayarlanan bir sonuçtur. Aynı ayarda üç farklı renk üretilebilmesinin sebebi budur.

Ayar Ne Anlama Gelir?

Ayar, alaşımdaki saf altın oranını gösterir ve renkten tamamen bağımsızdır. 24 ayar saf altını, düşük ayarlar ise saf altının alaşım içindeki payını ifade eder.

Ayar

Saf altın oranı

Binde karşılığı

24 ayar

Yüzde 100

995 ve üzeri

22 ayar

Yüzde 91,6

916

18 ayar

Yüzde 75

750

14 ayar

Yüzde 58,5

585

8 ayar

Yüzde 33,3

333

Bu tablo üç renk için de aynıdır. "Beyaz altın daha ucuzdur" ya da "rose altın daha az altın içerir" biçimindeki yaygın ifadeler doğru değildir; aynı ayarda üç rengin saf altın içeriği birbirinin aynısıdır. Fiyat farkı varsa kaynağı katkı metallerinin maliyeti ve yüzey işlemidir.

Sarı Altın Nedir ve Hangi Özellikleri Taşır?

Sarı altın, saf altına gümüş ve bakırın dengeli oranda katılmasıyla elde edilen klasik alaşımdır. Renk saf altının doğal tonuna en yakın olandır; ayar yükseldikçe renk doygunlaşır, 18 ayar sarı altın 14 ayara göre gözle fark edilir biçimde daha koyu ve sıcak görünür.

Sarı altının üç pratik avantajı vardır. Birincisi, yüzeyinde kaplama bulunmadığı için renk zamanla değişmez; parlatıldığında ilk günkü tonuna döner. İkincisi, çizik ve aşınma yüzeyde daha az fark edilir, çünkü altın rengi malzemenin kendisidir. Üçüncüsü, onarım ve ölçü değişimi en kolay yapılan altın tipidir.

Dezavantajı renk kontrastıdır. Sarı altın montürde düşük renk dereceli bir pırlantanın sarımsı tonu daha az fark edilir; bu bir avantaj olarak da okunabilir, ancak yüksek renk dereceli bir taşın renksizliği sarı montürde tam olarak görünmez.

Beyaz Altın Nedir ve Hangi Özellikleri Taşır?

Beyaz altın, saf altına paladyum ya da nikel gibi beyazlatıcı metaller katılarak üretilen alaşımdır. Ancak burada kritik bir nokta vardır: alaşımın kendisi tam beyaz değildir, gri ile şampanya arası bir tondadır.

Bu nedenle beyaz altın takıların yüzeyi rodyum adı verilen ince bir metal katmanla kaplanır. Rodyum platin grubundan gelen sert ve parlak beyaz bir metaldir; alaşımın doğal tonunu örter ve takının o karakteristik parlak beyaz görünümünü sağlar.

Rodyum katmanı mikron kalınlığındadır ve kalıcı değildir. Günlük kullanımda sürtünmeyle incelir; katman inceldiğinde altındaki alaşımın sarımsı tonu yüzeye vurur ve takı sararmış görünür. Bu bir kalite sorunu değil, malzemenin doğal davranışıdır ve çözümü kaplamanın yenilenmesidir. Günlük kullanılan beyaz altın takılarda bir ile iki yılda bir yapılan yenileme ilk günkü rengi korur. Konunun ayrıntısı için beyaz altın neden zamanla sararır yazısını inceleyebilirsiniz.

Beyaz altının en güçlü yanı taşla uyumudur. Renksiz bir pırlanta, beyaz montürde renksizliğini tam olarak gösterir; sarı montürde ise metalin tonu taşa yansır. Yüksek renk dereceli tek taşlı modellerde beyaz altın bu nedenle tercih edilir. Tektaş pırlanta yüzükler kategorisindeki modellerde metal seçeneklerini bu ölçütle karşılaştırabilirsiniz.

Rose Altın Nedir ve Hangi Özellikleri Taşır?

Rose altın, alaşımdaki bakır oranının yükseltilmesiyle elde edilen pembe tonlu altındır. Bakır arttıkça renk pembeden bakır kırmızısına doğru kayar; bu yüzden piyasada rose altın, pembe altın ve kırmızı altın gibi adlandırmalar aynı ailenin farklı ton yoğunluklarını tanımlar.

Rose altında ayar ile renk arasında ters bir ilişki vardır. 14 ayar rose altında katkı metali payı daha büyük olduğu için bakır oranı da yükselebilir; bu nedenle 14 ayar rose altın çoğunlukla 18 ayardan daha belirgin bir pembe verir. Sarı altında ise durum tersidir, ayar yükseldikçe renk koyulaşır.

Bakır oranının yüksekliği iki sonuç doğurur. Olumlu tarafta rose altın, üç renk içinde en sert olanıdır; bakır alaşımı belirgin biçimde sertleştirir ve rose altın takılar çizilmeye karşı daha dirençlidir. Olumsuz tarafta klor, asit ve temizlik kimyasalları alaşımdaki bakırı hedef aldığı için rose altın bu maddelere en duyarlı olan gruptur.

Rose altın yüzeyi zamanla hafifçe koyulaşabilir. Bu koyulaşma bakırın doğal oksitlenmesidir ve patina olarak adlandırılır; bir bozulma değildir ve profesyonel parlatmayla giderilir.

Sarı, Beyaz ve Rose Altın Karşılaştırması

Üç altının pratik farkları tek tabloda toplandığında seçim ölçütü netleşir.

Karşılaştırma

Sarı altın

Beyaz altın

Rose altın

Renk kaynağı

Altının doğal tonu

Beyazlatıcı alaşım ve rodyum kaplama

Yüksek bakır oranı

Yüzey kaplaması

Yok

Rodyum kaplama var

Yok

Periyodik bakım

Parlatma

Rodyum kaplama yenileme

Parlatma

Sertlik

Orta

Orta ile yüksek

En yüksek

Renk değişimi

Değişmez

Kaplama aşınınca sararır

Hafif patina oluşabilir

Klora duyarlılık

Orta

Orta ile yüksek

En yüksek

Taşla uyum

Düşük renk dereceli taşları gizler

Renksiz taşları öne çıkarır

Sıcak tonlu taşlarla uyumlu

Onarım kolaylığı

En kolay

Kaplama yenileme gerekir

Kolay

Alerji riski

Düşük

Nikelli alaşımlarda risk taşır

Düşük

Hangi Altın Rengi Hangi Duruma Uygun?

 

Renk seçimi kişisel tercihle sınırlı değildir; kullanım biçimi ve taş özellikleri de belirleyicidir.

Bakım istemeyen bir ürün arıyorsanız sarı ve rose altın avantajlıdır, çünkü yüzeylerinde yenilenmesi gereken bir kaplama yoktur. Beyaz altın seçildiğinde bir ile iki yılda bir rodyum yenilemesi planlanmalıdır.

Taşın renk derecesi yüksekse, yani D ile F arasındaysa beyaz altın bu renksizliği görünür kılar. Taş G ile J aralığındaysa sarı ya da rose montür, taştaki hafif sıcak tonu maskeler ve daha uyumlu bir sonuç verir.

Cilt tonu tartışması yaygın olsa da kesin bir kural yoktur; buna karşılık pratikte serin ton hakim ciltlerde beyaz altın, sıcak ton hakim ciltlerde sarı ve rose altın daha kontrastlı görünür.

Nikel duyarlılığı olan kişilerde beyaz altın seçiminde alaşımın nikelli mi paladyumlu mu olduğunun sorulması gerekir; paladyumlu beyaz altın alaşımları alerji riski açısından daha güvenlidir.

Üç Renk Bir Arada Kullanılabilir mi?

Evet, üç altın rengi bir arada kullanılabilir ve bu kullanım biçimine üç renk kombin denir. Tek koşul, bir arada kullanılan parçaların birbirine sürtünme biçimidir.

Aynı parmakta farklı sertlikte iki metal halka takıldığında yumuşak olan daha hızlı aşınır. Sarı altın bir alyans ile rose altın bir yüzük yan yana kullanıldığında, sarı halkada zamanla belirgin bir aşınma izi oluşur. Bu sorunun önüne geçmek için birlikte kullanılacak halkaların aynı ayarda seçilmesi, aşınmanın dengeli dağılmasını sağlar.

Katmanlı kullanımda pratik kurallar:

  • Üç renk kullanılacaksa bir rengi ana renk seçin, diğer ikisini destek olarak kullanın.
  • İstiflenen yüzüklerde aynı ayarı tercih edin, aşınma dengeli dağılsın.
  • Beyaz altın bir parçayı sarı altınla birlikte kullanacaksanız beyaz parçanın rodyum yenilemesini zamanında yaptırın; kaplaması aşınmış beyaz altın, sarı altınla yan yana bulanık görünür.
  • Kolye ve bileklikte metal tonunu yüzükle eşleştirmek zorunlu değildir, ancak tek elde kullanılan parçalarda tonun ortak olması daha derli toplu durur.

Çok taşlı ve tasarımlı modellerde renk kombinasyonu ürün tasarımının parçasıdır; trend tasarım pırlanta yüzükler kategorisinde iki renkli montür kurgularını inceleyebilirsiniz.

Sarı, Beyaz ve Rose Altın Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Soru: Beyaz altın sarı altından daha mı değerlidir?

Cevap: Hayır. Aynı ayarda üç rengin saf altın içeriği birbirinin aynısıdır; 14 ayar beyaz altın da 14 ayar sarı altın da binde 585 oranında altın içerir. Fiyat farkı varsa kaynağı katkı metallerinin maliyeti ve beyaz altındaki rodyum kaplama işlemidir.

Soru: Rose altın gerçek altın mıdır?

Cevap: Evet. Rose altın, saf altına yüksek oranda bakır katılmasıyla elde edilen bir alaşımdır ve ayarı üzerindeki damgada belirtilir. Pembe renk kaplamadan değil, alaşımın kendisinden gelir; bu nedenle renk yüzeyde aşınmaz.

Soru: Beyaz altın neden zamanla sararır?

Cevap: Beyaz altın alaşımının doğal tonu tam beyaz değildir, gri ile şampanya arasıdır ve yüzey rodyumla kaplanır. Kaplama sürtünmeyle inceldiğinde alaşımın sarımsı tonu görünür hale gelir. Çözüm temizlik değil, kaplamanın yenilenmesidir.

Soru: Hangi altın rengi daha dayanıklıdır?

Cevap: Rose altın, alaşımdaki yüksek bakır oranı nedeniyle üç renk içinde en sert olanıdır ve çizilmeye karşı en dirençli gruptur. Buna karşılık aynı bakır oranı, rose altını klor ve asitli maddelere karşı en duyarlı renk yapar.

Soru: Farklı renkte altın takılar bir arada kullanılabilir mi?

Cevap: Evet. Tek dikkat edilecek nokta aynı parmakta kullanılan halkaların aynı ayarda olmasıdır; farklı sertlikteki iki halka birbirine sürttüğünde yumuşak olan daha hızlı aşınır ve halkada belirgin bir iz oluşur.